بعضی ملافاتهای کوتاه منجر به روابطی دیرپا و تاثیرگذار میشوند. حدود دو سال پیش در صف خرید بلیط قطار در سنمالو (شهری در ساحل غربی فرانسه) با «لوران» (Laurent) آشنا شدم. اهل بروکسل بود و به اتفاق دوستدخترش ماری و گروه بزرگی از دوستان به سنمالو آمده بودند که فوتبال ساحلی بازی کنند. آن روز عصر را با آنها گذارندم. لوران با لکنت و مکث صحبت میکرد و فهم گفتههایش کمی دشوار بود. اما بینهایت روراست و صمیمی بود و شخصیت محکم و انساندوستاش از همان لحظههای اول در میان کلمات تاریک میدرخشید. غروب همانروز لوران و ماری به بروکسل بازگشتند، ولی گفتند حتما بهشان سر بزنم.
برای سرزدن به آنها برنامهریزی خاصی نکردم، اما چند هفته بعد که به قصد هلند از بروکسل عبور میکردم فرصت مغتنمی پیش آمد که لوران را هم ببینم. لوران بروکسل را نشانم داد و از معماری و تاریخچه شهر و مردمش گفت. در همان چند ساعت کلی به هم نزدیک شده بودیم. موجود دوستداشتنیای بود.
عاقبت خسته از راهپیمایی طولانی کنار مجسمهای که مورد علاقهاش بود نشستیم. لوران گفت از زندهگی روزمرهاش خسته شده و میخواهد کاری کند متفاوت، کاری خیلی خیلی متفاوت. میگفت جیزی در زندهگیاش کم است.
از چه کمبودی صحبت میکرد؟ کار خوب و تحصیلات عالی داشت. عشق و روابط اجتماعی هم که داشت. آیا لوران دیوانه بود؟
اسم این مجسمه را گذاشتهام «عشق جاودان». باید کنار این مجسمه نشست و به همه عاشقانههایی که همیشه از آنها گریختهایم فکر کرد…
حدود یکسال پیش لوران خبر داد که به «سازمان پزشکان بدون مرز» (Médecins Sans Frontières) ملحق شده. لوران البته پزشک نبود، ولی برخلاف تصور اولیه خیلیها (از جمله خودم) بخش قابل توجهی از کسانی که در این سازمان کار میکنند پزشک نیستند و بدنه پشتیبانی و عملیاتی آنرا تشکیل میدهند.
کلی دست و دلم لرزید وقتی این خبر را شنیدم. عجب جسارتی داشت. کار خوب و زندهگی بیدغدغهاش در بروکسل را رها کرده بود و رفته بود وسط صحرا و بیابانهای دوردست کنار هولناکترین بیماریهای واگیردار مانند «ابولا» (Ebola) کار کند. هر سال دو یا سه بار مرخصی میداشت، بدون دسترسی به اینترنت (فقط از طریق یک حساب مشترک با همه همکاران دیگر میتوانست ایمیل بفرستد)، حقوق و مزایا فوقالعاده کم (پزشکان بدون مرز یک سازمان غیرانتفاعی با بودجه محدود است) و کارش هم خطرناک و طاقتفرسا میبود در مناطقی که جنگ، بیماری یا بلایای طبیعی قدرتنمایی کرده است.
زندهگی چیست؟ انگیزه «بودن» چیست؟ در میان انبوه زمانهای شکسته و نیم جویده و نیمخورده، این «تن» و «جان» لحظه به لحظه بیمعنیتر میشود. مثل قطرهای جوهر که در ظرف آب چکیده باشد، مفهوم زندهگی آرام آرام در بستر روزمرهگی پخش میشود، کمرنگ میشود و عاقبت رنگ میبازد.
گزارشهای لوران هر چند هفته یکبار میرسد. از کنگو به سومالی رفته… الان در اتیوپی است… لحناش پر از هیجان است، هیجان و غرور و سرزندهگی. تا جایی که یادم هست لورانی که پای مجسمه «عشق جاودان» دیدم اینطور پرغرور و شاد نبود.
دوستان من،
فردا برای مشارکت در یک پروژه برای مبارزه با اپیدمی ابولا (Ebola) به غرب کاسای در کنگو میروم. از اینجا به کینشازا پرواز میکنم، شب را آنجا میمانم، بعد با یک هواپیمای کوچک به دهکدهای میروم که اردوگاه ما در مجاورت آن بنا شده است.
ما 17 نفر خارجی و 150 نفر محلی خواهیم بود و شبها در چادر میخوابیم. کار اصلی ما در آنجا عبارت از آموزش جامعه روستایی در مورد خطرات ابولا، طریقه شیوع ویروس آن و روشهای جلوگیری از گسترش آن خواهد بود. در حال حاضر اپیدمی تا حدود زیادی کنترل شده و فقط یک بیمار در قرنطینه به سر میبرد. پیشبینی شده که سه مورد در هفته آینده قرنطینه شوند. من آنجا به عنوان مسئول امور مالی، نیروی انسانی، موضوعات قانونی و کلا خدمات اداری مشابه مشغول خواهم بود و تا پایان این پروژه (3 ماه) آنجا میمانم.
اگزوپری، خلبان شاعر و ماجراجوی رامنشدنی در «زمین انسانها» مینویسد:
باید نقش خود را هر چقدر هم که کوچک باشد پیدا کنیم.
شاید لوران نقش خودش را پیدا کرده. دلم میخواهم مثل «لوران» که نقش خود را یافته، نقش کوچک خودم را بیابم.
از خودم میپرسم «نقش من چیست؟»
توجه: عکسهای استفاده شده در این مطلب متعلق به بامدادی میباشند و استفاده از آنها فقط در صورت ذکر مرجع مجاز است.
