موضوعات بسیاری برای نوشتن دارم که فرصت تحقیق و بررسیشان را ندارم و دوست هم ندارم نخوانده و ندانسته دست به کیبورد شوم (مثلا ماجرای تهاجم روسیه به گرجستان، اعدام تروریست یا وبلاگنویس ایرانی، دکترای قلابی وزیر، المپیک پکن، وضعیت پروندهی هستهای ایران و جنجال اخیر بلاگفا).
شاید دربارهی همهی این موارد سکوت کرده باشم، اما دوست دارم چند خط دربارهی این آخری بنویسم. نه به خاطر بلاگفا، که به خاطر احترام به ارزش نقد و حرمت منتقد. چرا که فکر میکنم بعضی از ما راه انتقاد را گم کردهایم.
گاهی وقتها مراجعه به اصول و اندکی تئوری ضروری است. اجازه دهید نگاهی کنیم به «تعریف انتقاد سازنده و انتقاد مخرب» و بعد هم کمی به خودمان نگاه کنیم.
انتقاد سازنده چیست؟
انتقاد سازنده ذهنیت و نگاه مشفقانه به سمت شخصی است که شایستگی مورد انتقاد واقع شدن را دارد. شخصی که انتقاد میکند دارای تجربه، استعداد، احترام یا دانش بیشتر در یک زمینهی خاص است و همینطور از توانایی متقاعد کردن برخوردار است. او میخواهد باعث رشد و بالندگی طرف مقابل از لحاظ مادی، اخلاقی، عاطفی یا روحانی شود.
Constructive criticism
Constructive criticism is a compassionate attitude towards the person qualified for criticism. Having higher experience, gifts, respect, knowledge in specific field and being able to verbally convince at the same time, this person is intending to uplift the other person materially, morally, emotionally or spiritually.
انتقاد مخرب چیست؟
انتقاد مخرب به قصد آسیب رساندن، تحقیر کردن یا نابود کردنِ محصول، اعتبار، شهرت یا عزت نفس طرف مقابل (با شدتها یا مدارج مختلف) انجام میشود. این عمل ممکن است تعمدی یا به صورت ناخواسته و از سر نادانی یا حماقت انجام شود. انتقاد مخرب ممکن است پشت ماسک انتقاد سازنده پنهان شود تا در حالی که آسیب میرساند بیشتر دردناک باشد. یکی از بهترین روشهای محک زدن نیت واقعی یک منتقد این است که از او بخواهیم انتقادش را ثابت کند یا اینکه نشان دهد که میخواهد کمک کند یا اینکه اصولا نشان دهد قصد کمک کردن دارد. معمولا انتقاد مخرب از سوی کسانی انجام میگیرد که حسود و بیرحم هستند و در زمینههای که متعلق به آنها نیست دست به قضاوت میزنند.
Destructive criticism
Destructive criticism is intended to harm someone, derogate and destroy someone’s creation, prestige, reputation and self-esteem on whatever level it might be. This may be done intentionally or out of sheer ignorance and foolishness. Hence the word destructive is used. In practical life destructive criticism may be disguised as constructive to be more painful while harming. Valid examination of intention of critic is when asked to prove, to help or to be somewhat useful at all. Often destructive criticism comes from persons who are envious, cruel and those who judges in fields which are not their own.
آیا بلاگفا را به طور سازنده نقد کردهایم؟
وقتی به بعضی از نقدهایی که در طول چند سال گذشته دربارهی سرویسهای ایرانی و به طور خاص بلاگفا نوشته شدهاند نگاه میکنم، بوی تند و زنندهی انتقاد مخرب به مشامم میرسد. انگار برخی از دوستان میخواهند سر به تن بلاگفا نباشد، انگار بلاگفا یا سرویسدهندگان وطنی به جرم نانوشتهی کمبود امکانات و مواجهه با هزاران محدودیت فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و خطوط قرمز پنهان و آشکاری که در فضای جامعهی ما موج میزند، در دادگاهی از جنس «من از محصولات مجهز غربی خوشم میآید پس میخواهم سر به تن هر آنچه وطنی است نباشد» محکوم شدهاند.
جراح یا جلاد؟
مخاطب من دوستان عزیزی که همواره از اهالی ولایت دوستداشتنی انصاف و انتقاد سازنده بودهاند، نیست. بیشتر روی سخنم با دوستانی است که خواسته یا ناخواسته به ورطهی انتقاد مخرب افتادهاند:
اگر بلاگفا را شایستهی انتقاد خود میدانید، آیا خوبتر، شایستهتر و زیباتر نخواهد بود اگر نقد خود را همچون تیغ شفابخش یک استاد جراح به کار برید و نه همچون دشنهی پر از نفرت یک جلاد؟ قبل از اینکه زبان به نقد بگشاییم آیا بهتر نیست این سئوال اساسی را از خودمان بپرسیم که «آیا میخواهیم جراح باشیم؟» یا «دوست داریم جلاد باشیم؟»
نکتهی ضروری: قصد من دفاع کردن یا محکوم کردن بلاگفا نیست. دغدغهی من فقط یک چیز است: منصف باشیم و نقد سازنده کنیم و از انتقاد مخرب پرهیز کنیم.
کامل
فقط مطالب
فقط لینکدونی
آگوست 11, 2008 at 7:05 ب.ظ
من هم از حمله کردن به بلاگفا به این شکلی که انجام شده اصلا خوشم نمیاد. بلاگفا امکانات خیلی کمی داره ولی مشکل اینجاست که به نظر میرسه بلاگفا هیچ قصدی جهت اضافه کردن قابلیت های بیشتر به سرویسش نداره. شخصا چند بار برای خود آقای شیرازی میل زدم که براش چند تا قالب استاندارد طراحی کنم (مجانی) ولی ایشون هیچ ایمیلی رو پاسخ نمیده. طبیعیه وقتی یه سیستم جواب گوی نیاز کاربران نباشه ، کاربر تصمیم به مهاجرت میگیره و اینجاست که بلاگفا بهش اجازه نمیده که از مطالبش خروجی بگیره (البته این قابلیت از روز اول نبوده و الان هم نیست ) و وقتی کاربر سعی می کنه از اسکریپتی یا یک ترفندی برای خروجی گرفتن استفاده کنه ، بلاگفا جلوش رو میگیره. خوب اگر حمله کردن و انتقاد های مخرب بد باشه این حرکت بلاگفا هم به همون نسبت بده
آگوست 11, 2008 at 7:16 ب.ظ
خیلی دوست داشتم در مورد مهرنهاد مینوشتید ، خوبه اگه بنویسید.
آگوست 11, 2008 at 7:38 ب.ظ
کاملاً با شما موافقم. بلاگفا رو نمیشه با بلاگر که غولی مثل گوگل پشتش هست یا حتی با وردپرس با این همه امکانات مقایسه کرد. اگر نظر من را بخواهید، میگم این قضیه بلاگفا هم موج جدید و ناپایداری است که به زودی فروکش خواهد کرد. اصولاً وبلاگستان فارسی همین است! یکدفعه همه به یک چیز گیر می دهند و پس از مدت کوتاهی، همه آن را فراموش می کنند. الان هم مد وبلاگستان انتقاد از بلاگفاست!
آگوست 11, 2008 at 8:00 ب.ظ
یادمان نرود وبلاگنویسی را از کجا شروع کردیم و این بلاگفا بود که وبلاگ نویسی را در ایران گسترش و محبوب کرد و حال فقط جلادی…
امیر عباس اگر در ایمیل هات خیلی ثابت قدم بودی جواب میگرفتی چون من به ایشون حق میدم که نتونن روزانه100ها ایمیل رو جواب بدن شما به بلاگر هم میل بزن ببین نتیجه چیه البته با اونهمه پشتیبانی قوی.اصولا جوابهایی با فرمت از قبل تعیین شده.من سر یک موضوع چندین بار میل زدم و مصمم به جواب گرفتن بودم و جواب کاملی گرفتم.باید برای رشد بلاگفا کمک کنیم.
در همین رابطه مطلب من:http://biparva.net/post-33.aspx
آگوست 11, 2008 at 8:05 ب.ظ
البته که تاثیرگذاری انتقاد سازنده بیشتره و در این شکی نیست.
در قسمتی از این نوشته از عبارات “سرویس ایرانی” و “تکنولوژی غربی” استفاده کردی که نظر شخصی من در این مورد اینه که نباید اصولاً سرویس ها و در کل تکنولوژی رو به دو دسته ی ایرانی و غربی (ویا غیر ایرانی) تقسیم بندی کرد. اینترنت (و به طور کل تکنولوژی) یه چیزه و مرزی به عنوان ملیت رو نمیشناسه. عبارات محصول ایرانی، وب ایرانی، تکنولوژی ایرانی و در مقابل اونها غربی، به نظر من عباراتی غیر واقعی هستن که فقط بحث رو از حالت منطقی و استدلالی به حالت احساسی می کشونه.
مسلماً منظور من از این نکته، متوجه این نوشته ی شما نیست و بیشتر رو به کسانی هست که مثل علیرضا شیرازی در زندان بسته ی ایران، با بکار بردن چنین عباراتی، ایرانی رو جدا از سایر ملل دنیا قرار میدن و صف بندی کاذبی درست می کنن.
آگوست 11, 2008 at 9:54 ب.ظ
در بین منتقدین بی انصاف، انتقاد شما جای تقدیر و تشکر داره…
آگوست 11, 2008 at 11:08 ب.ظ
اینم از همون موجهاست.
آگوست 12, 2008 at 1:28 ق.ظ
@ امیر عباس:
حرف شما درست، ولی همین حرفها و ایرادها رو میشه به روش سازنده مطرح کرد و نه به روش حذفی. آقای شیرازی فقط یک نفر هست و شاید واقعا امکان پاسخگویی و یا حتی خواندن همهی ایمیلهایی که بهشون می شه رو نداشته باشه. شاید هم در زمینهی ایجاد امکان خروجی دلایل فنی یا غیرفنی خاص خودش رو داشته باشه.
به هر حال شکی نیست که این یک محدودیت بزرگ برای بلاگفا هست و کاربران حق دارند که امکان پشتیبانگیری یا مهاجرت از بلاگفا به هر سرویس دیگری رو داشته باشن.
آگوست 12, 2008 at 1:33 ق.ظ
@ احمدرضا:
ماجرای میرنهاد به این سادگیها نیست چون اطلاعات کافی در اختیار «من نوعی» نیست که بتونم بیطرفانه و دقیق به موضوع نگاه کنم. نگاهی گذرا به نوشتهها و مطالبی که در چند روز اخیر در این زمینه منتشر شده بیشتر نشون میده که افراد بر اساس ذهنیتها و اعتماد (یا بیاعتمادی) که به سیستم قضایی ایران دارند موضعگیری کردهاند تا تکیه بر شواهد و واقعیتهایی که چندان هم روشن نیستند.
من شخصا مخالف مجازات اعدام هستم و دوست دارم قانون ضد مجازات اعدام در ایران تصویب بشه (مثل خیلی از کشورهای دیگه). ولی متاسافانه در ایران مجازات اعدام به عنوان اشد مجازات وجود داره. این یک واقعیت در سیستم قانونی امروز ایران هست.
از طرف دیگه اگر اتهامهایی که به این قربانی زده شده درست باشه و اگر دادگاهی که برای ایشون تشکیل شده قانونی و عادلانه بوده باشه و ایشون از حق خودش با داشتن وکیل و در نظر گرفتن همهی جوانب قانونی (همین قانون ایران) دفاع کرده باشه و باز هم محکوم شده باشه، چندان جای گلایهای از حکمی که بر علیه ایشون صادر شده باقی نمیمونه.
اما به نظر میرسه که مطابق عرفی ناخوشایند، محاکمات جرایم سیاسی (نظیر همین) با برخی محدودیتها انجام میشه و همین مساله جای انتقاد جدی داره.
آگوست 12, 2008 at 1:36 ق.ظ
@ ایمان:
بلاگفا رو از نظر امکانات نمیشه با این سرویسها مقایسه کرد، اما بلاگفا یک برتری داره (میتونه داشته باشه). این سرویس بومی است و میتونه شاخ و برگ و امکانات بسیار مخصوص ایرانیها به کاربرانش بده که سرویس خودش رو برای کاربر ایرانی منحصر به فرد کنه.
مثال خیلی کوچکش تاریخ فارسی است که مثلا هنوز در وردپرس دات کام امکانش وجود نداره. بلاگفا میتونه (در تئوری البته اگر نبود بودجه و امکانات بهش اجازه بده) خیلی کارهای دیگه انجام بده که برای کاربر ایرانی جذابش کنه.
تنها راه رقابت با سرویسهای جهانی غولها، استفاده از برتری بومی بودنش هست.
آگوست 12, 2008 at 1:38 ق.ظ
@ peyman:
ممنون از توضیحت و همینطور نوشتهات در این باره که البته قبلا هم خونده بودمش و به نظرم جزو نگاههای منصفانه به بلاگفا محسوب میشه.
من مخصوصا لینکی به نوشتهی تو (و هیچ نوشتهی دیگهای در این باره) ندادم چون دوست نداشتم نظر شخصیم دربارهی اینکه چه کسی نقد سازنده میکنه و چه کسی نقد مخرب، رای و نظر کلیام رو دربارهی اهمیت نقد و حرمت منتقد نزد مخاطبین خدشهدار کنه.
آگوست 12, 2008 at 1:38 ق.ظ
@ نیما:
حرف شما درسته، من اصطلاح «تکنولوژی غربی» رو با «محصول غربی» جایگزین کردم.
آگوست 12, 2008 at 3:36 ق.ظ
بلاگفا ایرانیست ، مگه ما همه چیزمون با دنیا برابری می کنه که گیر دادیم به این یک خیلی خوبه اگه امکاناتش بیشتر بشه اما نه اینکه یهو بکشیمش
آگوست 12, 2008 at 6:33 ق.ظ
چقدر دوست داشتم يك نفر اين حرفو بزنه، تصميم گرفته بودم اگر كسي اعتراض نكرد خودم در اين باره بنويسم.
واقعا انتقادات امروز جامعه ايراني از بلاگفا مثل حالي ميمونه كه دارند يك بلوتوث مضحك رو مسخره ميكنند.
آگوست 12, 2008 at 2:40 ب.ظ
مثل همیشه گوشزد خوبی بود.
من هم کمی عجولانه برای دفاعیه شیرازی جوابیه صادر کردم. اما بعداً که مصاحبه اش را با نیما اکبرپور خواندم، فهمیدم که آنقدرها هم که فکر میکردم حق با وردپرسی ها نبود!
آگوست 12, 2008 at 3:45 ب.ظ
[...] قشنگ گفت: وقتی به بعضی از نقدهایی که در طول چند سال گذشته [...]
آگوست 12, 2008 at 6:03 ب.ظ
همين منصف بودنت هست كه تكه داداش. زدي تو خال .
آگوست 12, 2008 at 9:14 ب.ظ
بامدادی فکر کنم بلاگفا هم از توسعه بدش نیاد.هر جایی اما با حوصله و نقد درست.
آگوست 13, 2008 at 7:16 ب.ظ
در رابطه با نظری که گفته بلاگفا وبلاگ سازی رو گسترش داده، می گم که این پرشین بلاگ بود که وبلاگ نویسی رو شروع کرد. وبلاگ فارسی رو پرشین بلاگ بود که در عرصه ی اینترنت آورد.
آگوست 14, 2008 at 8:57 ق.ظ
با سلام
این مصاحبه ای هست که یکی با آقای شیرازی انجام داده
دیدم وبلاگ شما از بازدید کننده زیادی دارد، اینجا میزارم
کیفیت بالا – 4.6 مگ
http://zigzagmag.org/nima_akbarpoor/interview-with-shirazi.mp3
کیفیت پایین – 2.3 مگ
http://zigzagmag.org/nima_akbarpoor/interview-with-shirazi-lq.mp3
آگوست 24, 2008 at 6:08 ب.ظ
یکی از مهم ترین دلایلم برای عدم ورود به دعوای وردپرسی و بلاگفایی دقیقا بوی تند انتقاد تخریبی بود.100% وقتی کار به جایی برسد که افراد به جای نقد بدون جنجال , به عیب یابی از جملات یکدیگر و راه اندازی دعوت هایی با محتوای باطنی تخریبی بپردازند , باید به قضیه شک کرد . اشاره خوبی داشتی . نکته ای که ذهن منو بیشتر به خودش مشغول میکرد دعوت برخی وبلاگ نویس ها به راه اندازی موج مقاله نویسی علیه بلاگفا بود . ( که بعضا برام بسیار جالب و نشان گر تفکرات باطنی آنها نیز بود و نشانی از استفاده از معروفیت آنها در جهت تفکر جنجالی داشت )
کاملا مشخص بود که هدف دار هستند . چرا که در انتقاد سازنده جو سازی بی معناست . دعوت از افراد برای درج مقالات ضد یک سیستم دعوت به ایجاد یک موج مخرب است .
شبیه همان بحث های مافیا و … که برخی مطرح و از وجود ان ابراز نگرانی میکنند .
در مجموع ایده و تفکرت رو در این مورد میپسندم .موفق باشی
ژانویه 25, 2009 at 5:11 ق.ظ
[...] قشنگ گفت: وقتی به بعضی از نقدهایی که در طول چند سال گذشته [...]
مارس 1, 2009 at 9:46 ب.ظ
بلاگفا واقعا سرویس آشغالیه