توی یکی از خیابان‌های شهر هامبورگ ساختمانی کاملا عادی وجود دارد که روی دیوار و کنار درب ورودی آن پلاک فلزی زیر نصب شده. در واقع این پلاک و شعر داخل آن است که توجه را به خود جلب می‌کند.

متن شعر به زبان یهودی-آلمانی یدیش (Yiddish) است و شاعر آن آقای ایچاک کاتسِنِلسون (Jitzchak Katzenelson). زیر شعر، تاریخ‌چه‌ی کوتاه این شرکت به زبان آلمانی نوشته شده که می‌گوید این‌جا دفتر شرکتی بوده که در زمان آلمان‌های نازی به آن‌ها گاز سیکلون بی می‌فروخته. این گاز ظاهرا برای کشتن یهودیان دستگیر شده در اردوگاه‌های کار اجباری به کار می‌رفته که خود شاعر هم در یکی از همان اردوگاه‌ها کشته شده. چه بسا توسط همین نوع گاز.

معادل فارسی قسمتی از شعر که در پلاک آمده تقریبا این‌طور می‌شود:
.

.

.

این جملات را کسی گفته که خود و نسل‌اش قربانی رفتار «بدکاران» شده‌اند. از آن موقع تا الان این شعر و آن دیوار یک‌دست آجری از ذهنم خارج نمی‌شود.

.

.

پی‌نوشت: متن کامل‌تر شعر و ترجمه‌ی انگلیسی آن را این‌جا پیدا کردم:
.

.

---

بامدادی	نجواها	یک‌عکاس	[silent-clicks]
استفاده از مطالب و عکس‌های منتشر شده در وبلاگ‌ها و فوتوبلاگ‌های من به شرط «نقل قول دقیق»، «ذکر ماخذ» و «ارجاع لینک به اصل پست» بلا مانع است.

دیروز سالروز درگذشت احمد شاملو بود. از میان آثار او اگر بخواهم یکی انتخاب کنم شعر «در این بُن‏‏بست» از مجموعه‏ی «ترانه‏‏های کوچک غربت» خواهد بود. شعری چنان شگفت‏انگیز و متمایز که بی‏‏تردید در زمره‏ی شاخص‏ترین آثار ادبی چند صد سال اخیر ایران محسوب می‏شود و در کمال شگفتی، به همان اندازه نیز محبوب و مردمی است تا حدی که برخی از اصطلاحاتش مثل ضرب‏‏المثل در جامعه به کار برده می‏شود.

حتما آن را بارها خوانده‏اید. اما این شعر از آن‏هایی نیست که با یک بار و چند بار و صدبار خواندن کهنه شود؛ هر بار خواندن‏اش مکاشفه‏ای جدید است…

با هم بخوانیم:

.

در این بُن‏بست

دهان‏ات را می‏بویند

مبادا که گفته باشی دوست‏ات می‏دارم.

دل‏ات را می‏بویند

. . . . . . . . . . . . روزگار غریبی‏ ست، نازنین

و عشق را

کنارِ تیرکِ راه‏بند

تازیانه می‏زنند.

.

. . . . . . . . . . . عشق را در پستوی خانه نهان باید کرد

.

در این بُن‏بست کج و پیچِ سرما

آتش را

. . . . به سوخت‏‏بار سرود و شعر

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . فروزان می‏‏دارند.

به اندیشیدن خطر مکن.

. . . . . . . . . . . . . روزگار غریبی ست، نازنین

آن که بر در می‏کوبد شباهنگام

به کُشتنِ چراغ آمده است.

.

. . . . . . . . نور را در پستوی خانه نهان باید کرد

.

آنک قصابان‏اند

بر گذرگاه‏ها مستقر

با کُنده و ساتوری خون‏آلود

. . . . . . . . . . .  . روزگارِ غریبی ست، نازنین

و تبسم را بر لب‏ها جراحی می‏کنند

و ترانه را بر دهان.

.

. . . . . . . . . . . . شوق را در پستوی خانه نهان باید کرد

.

کباب قناری

بر آتشِ سوسن و یاس

. . . . . . . . .. روزگار غریبی ست، نازنین

ابلیسِ پیروزمست

سورِ عزایِ ما را بر سفره نشسته است.

.

. . . . . . . . . خدا را در پستوی خانه نهان باید کرد

.

.

– احمد شاملو

31 تیر 1358

بامدادی	نجواها	یک‌عکاس	[silent-clicks]
استفاده از مطالب و عکس‌های منتشر شده در وبلاگ‌ها و فوتوبلاگ‌های من به شرط «نقل قول دقیق»، «ذکر ماخذ» و «ارجاع لینک به اصل پست» بلا مانع است.