فرض کنید جایی زندگی میکنید که هر فیلمی را انتخاب کنید در دسترستان دارید. همچنین شما از آن دسته آدمهایی هستید که علاوه بر مبتلا بودن به جنون سینما، به بیماری وسواس در انتخاب و دیدن فیلم هم دچار هستید. در این صورت آیا برای انتخاب فیلم سردرگم نخواهید شد؟ از میان هزاران فیلم تولید شده در سال، شاید فقط 50 تای آنها برایتان جالب باشد. از کجا خواهید فهمید کدامیک باب دندان شماست؟ و اگر سلیقه شما محدود به فیلمهای روز نباشد و علاقهمند به کل تاریخ حدودا 100 ساله سینما باشید، آنوقت انتخاب فیلم بعدی از میان چند صد هزار فیلم موجود کار چندان سادهای نیست! مجلات و وبگاهها حتی اگر معتبر هم باشند چندان کمکی نمیکنند. معیار انتخاب آنها یا موضوعات تجاری و صنعت سینماست و یا سلیقه ویژه هنری منتقدی که درباره یک فیلم خاص مینویسد. به هر حال نظر شما نیست.پس راه حل خوب چیست؟
چند روز پیش در مورد سیستمهای پیشنهاد دهنده و نقش روزافزون و کلیدی آنها در وب آینده صحبت کردم. حالا هم قصد دارم یک «سیستم پیشنهاد دهنده» که در واقع یک پروژه تحقیقاتی در دانشگاه مینیسوتا میباشد را معرفی کنم. وبگاه MovieLens که «به شما کمک میکند فیلمهای مناسب سلیقهتان را بیابید».
این وبگاه پیشنهاد دهنده بر اساس همکاری گروهی (collaborative filtering) کار میکند. پس از ثبتنام و ورود شما باید دستکم 15 فیلم را از میان فهرست فیلمهایی که به صورت تصادفی به شما نشان داده میشود انتخاب و از 1 تا 5 درجه گذاری کنید. این 15 فیلم در واقع مبنای ارزیابی سلیقه شما توسط سیستم پیشنهاد دهنده وبگاه میشود و هر چه تعداد فیلمهایی که ارزشگذاری میکنید بیشتر باشد وبگاه بیشتر با سلیقه شما آشنا میشود.
کار با وبگاه بسیار ساده است و مثل IMDB یا Amazon شما را با انبوه تبلیغات و اطلاعات فرعی سردرگم نمیکند. رده بندی فیلمها نیز سریع و ساده انجام میشود و اصولا فلسفه وبگاه بر اساسا «تصفیهسازی اطلاعات بر اساس همکاری گروهی» و «ارائه پیشنهاد بر اساس سلیقه شخص شما» است و هدف دیگری را دنبال نمیکند.
از همه جالبتر آمارهایی است که از مقایسه سلیقه شما با سلیقه عمومی ارائه میدهد. مثلا میتوانید بفهمید (اگر تا به حال نمیدانستید!) که بیشتر به چه نوع فیلمهایی علاقه دارید. من تا قبل از امروز نمیدانستم! وبگاه به شما میگوید کدام قسمت از سلیقه شما با سلیقه میانگین کاربران همخوانی دارد و در کدام موارد از عموم فاصله زیادی دارید. در واقع وبگاه قسمتهای شخصیتر و در واقع شاخ و برگ سلیقه شما را تشخیص میدهد.
واقعا کار میکند!
نتیجه حیرتانگیز است! پس از اینکه حدود 30 تا از فیلمهایی که قبلا دیده بودم در سیستم ارزشگذاری کردم، پیشنهادهای سیستم واقعا با سلیقه من سازگار شده بود. در حال حاضر بیشتر از 200 تا از فیلمهایی که دیدهام را به سیستم معرفی کردهام و فهرست بلندبالایی از آرزوهایم (WishList) را نشان کردهام که در اولین فرصت سفارش دهم.
در ضمن MovieLens مرا در گروه «ببر» قرار داده است. «ببرها شاید به نظر موجودات خطرناک و کشندهای برسند اما بعد از یک روز پر مشغله بدشان نمیآید همراه با یک دوست شفیق یک فیلم عاشقانه نگاه کنند».
بامدادی 